سيد علي اكبر قرشي
72
قاموس قرآن ( فارسي )
دنيا در پيش رو و اولاد در پشت سر و بعد از مرگاند و كارهاى ايمانى در سمت راست و گناهان سمت چپىاند . يعنى مردم را از جهت اموال ، اولاد ، افراط در كارهاى دينى و عقيده هاى دينى و ارتكاب گناهان فريب داده و اضلال ميكنم ( از الميزان ) . ناگفته نماند : شمال يكى از جهات اربع و مقابل جنوب است ولى در قرآن كريم در آن به كار نرفته و در نهج البلاغه خطبه 117 فرموده « فلا اطلبكم ما اختلف جنوب و شمال » كه مراد باد جنوب و شمال است . ايضا شمال بادى است كه از شمال كعبه ميوزد ( راغب ) در اقرب آمده : آن بادى است كه از طرف حجر اسماعيل ما بين مشرق و بنات نعش ميوزد . شمول : فرا گرفتن . احاطه . آن را پيچيدن نيز گفتهاند مثل جامه به خود پيچيدن در اقرب گويد « اشتمل عليه الامر : احاطه به » * ( « قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْه أَرْحامُ الأُنْثَيَيْنِ » ) * انعام : 143 و 144 . بگو : آيا آن دو نر را حرام كرده يا آن دو ماده را ؟ ! يا آن بچهاى را كه رحمهاى آن دو ماده در بر گرفته ؟ ! اشتمال فقط در دو آيهء فوق آمده است . شنا : * ( « وَلا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا . . . » ) * مائده : 8 . شنئان بفتح نون و سكون آن خوانده شده و آن بر هر دو قرائت مصدر است ( مجمع و اقرب ) و به سكون نون بمعنى وصف نيز آمده است ( راغب و اقرب ) و معنى آن على اىّ حال بغض و كينه است يعنى : بغض و عداوت هيچ قومى شما را به بى عدالتى وادار نكند عدالت كنيد . شانىء : كينه ور . دشمن . * ( « إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الأَبْتَرُ » ) * كوثر : 3 . در نهج البلاغه خطبهء 222 آمده « و معجونة شنئتها كانّما عجنت بريق حيّة أو قيئها » يعنى معجونى كه آن را مبغوض داشتم گوئى با آب دهان يا استفراغ مارى